Muhasebe Organizasyonu

12 Mayıs 2011 by

Muhasebe Organizasyonu

 İşletmelerde Muhasebe Organizasyonu

İşletmelerde muhasebe organizasyonu nasıl olmalı ?

Bu yazıda uygulamadan gelen bir muhasebeci olarak düşüncelerimi paylaşmak istiyorum. Düşüncelerim teorik olarak nasıl olmalıdan ziyade 25 yıldan fazla muhasebe yöneticisi olarak görev yapan, fiilen sistemi yaşayan bir kişinin düşünceleridir.

Muhasebeden Beklenenler

Eskiden şirketlerin muhasebe bölümlerinden, muhasebecilerinden beklenenler bugüne göre dar kapsamda belirli işlerdi. Beyannamelerin hazırlanması, belgelerin muhasebeleştirilmesi, sene sonlarında mali raporların çıkarılması ile sınırlıydı. Bunları yapınca muhasebeciler görevlerini  yapmış olurdu.

Günümüzde Muhasebeden Beklenenler

Günümüzde şirketlerin çok yoğun rekabet ortamında bulunması, işletmelerin yaptıklarının yanında gelecek zamanlarda ne yapacakları, ne satacakları, kaça satacakları, maliyetlerin ne olacağı gibi hususlar önemli olmaya başlamıştır. İşte burada muhasebenin yapacağı raporlamaların önemi artmaya başlamış olmaktadır.

Bu durumda muhasebenin kendi içinde bazı sorumluluk alanlarına ayrılması ve yönetilmesi önemli organizasyon ihtiyacı olarak ortaya çıkmaktadır.

Muhasebede Sorumluluk Alanları

Bana göre muhasebe 3 ana ve 2 detay sorumluluk alanına ayrılmalı ;

-          Genel muhasebe,

-          Maliyet muhasebesi,

-          Bütçe ve yönetim muhasebesi,

-          Hissedarlarla ilişkiler ve SPK işlemleri bölümü,

-          TMS/TFRS (UMS/UFRS) uzmanlığı.

Şirket finansman işlerinin muhasebe dışında ayrı bir bölüm halinde olması gerektiğini düşündüğümden burada bahsetmiyorum. Ancak küçük ve orta ölçekli işletmelerde finansman işlemlerinin genel muhasebe içinde takip edildiği de bir gerçektir.

Genel Muhasebe ;

İşletmenin tüm ticari faaliyetleri ve vergisel işlemleriyle ilgili muhasebe hareketlerinin kayıt ve takibinin yapıldığı sorumluluk alanı olmalı.

Bu faaliyet ve işlemlere şöyle örnekler verebiliriz ;

Bayi, müşteri ve satıcılarla olan ticari ilişkiler, bankalarla ilişkiler, tüm vergi ödemeleri, personel özlük haklarının muhasebe açısından işlemleri, varsa vergi iade işlemlerinin gerçekleştirilmesi (bu konuda KDV iadelerinin muhasebe açısından takibi çok önemlidir), ortaklar/hissedarlarla ilişkiler (halka açık şirketlerde genelde ayrı bir sorumluluk alanı).

Maliyet Muhasebesi ;

İşletme maliyetlerinin çıkarılması ve muhasebe kayıtlarının oluşturulmasının gerçekleştirildiği sorumluluk alanı.

Bu sorumluluk alanı içinde çok önemli muhasebesel teknik çalışmalar yapılır.

Stok hareketlerinin takibi, ürün maliyetlerinin (malzeme, işçilik ve gene üretim giderleri) hesaplanması, satılan malların maliyetlerinin, stok maliyetlerinin oluşturulmasını ve muhasebe kayıtlarının yaratılmasını bu bölümün faaliyet ve işleri olarak sayabiliriz.

Bütçe ve Yönetim Muhasebesi  ;

Şirketlerin yoğun rekabet ortamında geleceklerini tahmin etmek istemeleri, riskleri yönetebilme ihtiyaçları, isabetli yatırım kararı alabilmeleri, satışları ve maliyetleri yönetebilme ihtiyaçları, önceden bilgi gereksinimlerini (tahmin de olsa) doğurmaktadır.

İşte bütçe sistemi, işletme yöneticilerine bu bilgileri sağlayan önemli bir yönetim aracı olarak ortaya çıkmaktadır.

Bu sorumluluk alanı içinde yıllık bütçeler (detayda aylık bazda) yapılır, aylık faaliyet raporlarıyla bütçe ? fiili neticeler karşılaştırılarak  yorumlarla şirket yönetim katına ve bilgilere ihtiyacı olan bölümlere raporlanır.

Bu konuda “Muhasebeci Bakışıyla İşletme Bütçesi” adlı yazıma bakılabilir.

Yazıya buradan ulaşabilirsiniz.

Bütçe dışında maliyet ve satış analizleri gibi şirket yönetiminin karar almasında yardımcı olacak raporlamaların yapılması da bu bölümün sorumluluk alanı içinde olacaktır.

Hissedarla İlişkiler ve SPK İşlemleri Bölümü ;

Bu sorumluluk alanı özellikle halka açık şirketler için önemli bir boyut kazanmakta. Hissedarların bilgi edinme ve ortaklıkdan doğan haklarının yerine getirilmesi, SPK raporlamalarının yapılması bu bölümün işi olacaktır.

Ancak, kurumsallaşmış şirketlerde bu bölümü muhasebe dışında, fakat Mali Grup?un içinde ayrı bir sorumluluk alanı olarak düşünmek yerinde olur kanaatindeyim.

TMS/TFRS (UMS/UFRS) Uzmanlığı ;

2013 yılı başından itibaren muhasebe standartları ve raporlamanın uygulamaya geçeceğini düşündüğümüzde bu alanda muhasebe içinde böyle bir uzmanlık alanı/sorumluluk alanı oluşturmak hiç de yabana atılacak bir fikir olmayacaktır. Çünkü bu alanda halka açık şirketler dışındaki dışındaki şirketlerin çok önemli eğitim ve uygulama ihtiyacı olduğunu düşünüyorum.

Muhasebe Organizasyonunda Son Söz

Son olarak söylemek istediğim iki şey var ;

Birincisi, muhasebe organizasyonu içinde bu sorumluluk alanlarının yapmakta oldukları işleri, raporlamaları, bilgi hazırlama ve sunma çalışmalarını zamanında, doğru yapmaları (Tam ZamanındaJust In Time) çok önemli olmaktadır.

Gecikmiş bilgi çoğu zaman önemini ve güncelliğini kaybetmiş bir bilgidir.

İkincisi, yukarıda anlatmaya çalıştığım organizasyon yapısını, iş konusu çok geniş olmayan, belli bir büyüklüğe sahip (diye tarif edebileceğim) işletmeler için geçerli olduğunu düşünüyorum.

Geniş iş konusu olan, coğrafi olarak dağınık yapıya sahip ve birden fazla üretim/satış işletmeleri olan, kurumsallaşmış şirketlerde ihtiyaçlara göre muhasebe içinde daha değişik sorumluluk alanları oluşabileceğini göz önüne almak gerekir.

VOLKAN KARA

Bir Muhasebeci

 

Volkan Kara

Volkan Kara

Giresun'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı. Yüksek öğrenimi İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nde yaptı, yine Akademi'ye bağlı Muhasebe Enstitüsü'nde "Lisansüstü Muhasebe Uzmanlığı" eğitimi aldı. 25 yıldan fazla sanayii şirketlerinde Muhasebe ve Mali İşler Yöneticiliği yaptı. Çeşitli eğitim sertifikaları yanında, mesleğinin gerektirdiği S. M. Mali Müşavir ruhsatı bulunmaktadır.

More Posts


Şimdi üye olun!

Ücretsiz e-kitabınızı alın...  Name: Email: 40 subscribers Bilgilerinizin güvenliğine saygılıyız. Email Marketingby GetResponse

Related Posts

Share This

Muhasebeci_Yorumluyor_QR-Code

Bir Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


Şimdi üye olun!

Ücretsiz e-kitabınızı alın...  Name: Email: 40 subscribers Bilgilerinizin güvenliğine saygılıyız. Email Marketingby GetResponse
Önceki yazıyı okuyun:
Sirketlerde Bütce Yapılması
Muhasebeci Bakışıyla İşletme Bütçesi

İşletmelerde Yıllık ...

Kapat