Muhasebe ve Ürün Fiyatlandırma-2

12 Temmuz 2012 by

Muhasebe ve Ürün Fiyatlandırma-2

Yönetim Muhasebesi ve Satış Fiyatı Tespiti

Bu iki bölümlük yazı dizisi ile ürün maliyetleri baz alınarak ürün satış fiyatının nasıl tespit edilebileceğini incelemeye çalışıyorum.

Birinci bölümde ;

Genel olarak muhasebe faaliyetlerinden ve muhasebenin genel muhasebe (ticari muhasebe de denebilir), maliyet muhasebesi ve yönetim muhasebesi olmak üzere üç uzmanlık alanı olduğundan söz etmiş,

Sonra Yönetim Muhasebesi’nin uğraşlarından biri olduğunu düşündüğüm, maliyetlere dayalı ürün satış fiyatının tespitini anlatmaya çalışmış ve sık kullanılan üç hesaplama şeklinden bahsetmiştim.

Tabii ki, anlatmaya çalıştığım üç yöntem dışında başka yöntemler de var.

Bu yöntemlerden birincisi olan “Üretim maliyetine dayanan satış fiyatı” tespitini örnek vererek açıklamaya çalışmıştım.

Birinci bölümü okumak isterseniz burayı tıklayın.

 

 

Yazının birinci bölümünde bahsettiğim üç hesaplama yönteminden ikisi olan ;

- Ticari maliyet üzerine istenen kâr marjını koyarak satış fiyatını tespit etme ,

- Değişken maliyetler üzerine istenen bir kâr marjını koyarak satış fiyatı tespit etme,

yöntemlerini de burada anlatmaya çalışacağım.

Ticari Maliyet Üzerinden Hesaplanan Satış Fiyatı

Ticari maliyet üzerinden ürün fiyatlandırma

Tam maliyet de denen ticari maliyet, üretim maliyetinin üzerine faaliyet giderlerinden olan satış ve yönetim giderlerinin eklenmesiyle hesaplanmaktadır.

Ticari maliyet üzerinden hesaplanan ürün satış fiyatı, üretim maliyetine faaliyet dönemi satış ve yönetim giderlerinin eklenmesi ile oluşan toplam maliyet üzerine belirlenen kâr marjı ile hesaplanan birim kârın ilavesinden meydana gelmektedir.

Birinci bölümde “üretim maliyetine dayanan satış fiyatı”nın hesaplanması için verdiğim örnekten devam ederek hesaplamaya basit bir örnek verelim.

XYZ isimli ürünü üreten işletmenin giderlerinin şöyle tespit edildiğini varsayalım;

Birim XYZ ürünü için;

Birim değişken direkt ilk madde ve malzeme gideri…. 150 TL.

Birim değişken direkt işçilik gideri……………. 30 TL.

Birim değişken genel üretim gideri…………… 50 TL.

Toplam sabit genel üretim gideri………..12.500.000 TL.

Birim değişken satış ve yönetim gideri…………  20 TL.

Toplam sabit satış ve yönetim gideri…………7.500.000 TL.

Faaliyet dönemi beklenen kapasite miktarı……..1.000.000 Adet

Önce toplam sabit genel üretim gideri ile toplam sabit satış ve yönetim giderinden bir birim ürüne düşen payın bulunması gerekiyor.

Şöyle hesaplayabiliriz ;

Birim sabit genel üretim gideri ;    12.500.000 TL / 1.000.000 adet = 12,5 TL.

Birim sabit satış ve yönetim gideri ;  7.500.000 TL / 1.000.000 adet = 7,5 TL.

Ticari Maliyete Göre Satış Fiyatı Tespiti

Yukarıdaki örnekteki gibi birim ürün  ticari maliyeti belirlediğimizde yapılacak iş, toplam ticari maliyete gerçekleşmesi istenen kâr marjı ile tespit edilecek kârı ilave ederek satış fiyatını hesaplamak olacaktır.

Ticari maliyet üzerinden hedeflenen birim kâr marjı…… % 3,3

Ticari maliyet baz alınarak satış fiyatı hesaplama ;

Birim değişken direkt ilk madde ve malzeme …..150 TL.

Birim değişken direkt işçilik ……………  30 TL.

Birim değişken genel üretim gideri………..  50 TL.

Birim sabit genel üretim gideri ………….  12,5 TL.

Birim değişken satış ve yönetim gideri……..     20 TL.

Birim sabit satış ve yönetim gideri………..     7,5 TL.

Toplam birim ticari maliyeti …………     270 TL.

% 3,3 kâr……………………….    9 TL.

Belirlenen satış fiyatı………………   279 TL.

Bu şekilde, ticari maliyet ya da tam maliyet üzerinden satış fiyatı tespit etmek mümkün.

Burada önemli olan, satış yapılacak faaliyet döneminde işletme kapasitesi ile faaliyet dönemi için katlanılacak maliyetlerin yukarıdaki kalemler bazında gerçekçi hesaplanması olacaktır.

Çünkü maliyetler hesaplanırken alınacak kaynak, geçmiş dönemler için maliyet muhasebesi verileri ve plânlanan faaliyet dönemi için yapılan faaliyet dönemi bütçesi olacaktır.

Bu bakımdan doğru ve gerçeğe yakın satış fiyatı tespitinde, geçmiş dönem fiili maliyetlerin yanında ciddi yapılmış gelecek dönem bütçeleri önemli kaynaktır.

Değişken Maliyetler Baz Alınarak Satış Fiyatı Tespiti

Değişken maliyetler baz alınarak ürün fiyatlandırma

Bu hesaplama şeklinde baz maliyet sadece değişken maliyetler olacaktır.

Ancak istenen kârı verecek olan birim kâr marjının tespitinde sabit üretim giderleri ile sabit satış ve yönetim giderleri dikkate alınacaktır.

Yani kâr marjı oranı diğer yöntemlere göre doğal olarak farklı olacaktır, ki istenen beklenen  kârlılık sağlanabilsin.

 

 

Yukarıdaki örnekten devam edersek ;

Birim XYZ ürünü için;

Birim değişken direkt ilk madde ve malzeme gideri…. 150 TL.

Birim değişken direkt işçilik gideri……………. 30 TL.

Birim değişken genel üretim gideri…………… 50 TL.

Toplam sabit genel üretim gideri…………12.500.000 TL.

Birim değişken satış ve yönetim gideri…………  20 TL.

Toplam sabit satış ve yönetim gideri…………7.500.000 TL.

Faaliyet dönemi beklenen kapasite miktarı……..1.000.000 Adet

Satış fiyatının tespitinde maliyet olarak sadece değişken maliyetleri alırken, kâr marjı oranı tespit edilirken sabit genel üretim ile sabit satış ve yönetim giderleri göz önüne alınarak bir oran tespit edilecek.

Değişken maliyet baz alınarak satış fiyatı hesaplama ;

Birim değişken direkt ilk madde ve malzeme …..150 TL.

Birim değişken direkt işçilik ……………  30 TL.

Birim değişken genel üretim gideri………..  50 TL.

Birim değişken satış ve yönetim gideri……..     20 TL.

Toplam birim değişken maliyet ………..   250 TL.

Birim kâr marjı oranı sabit giderleri de karşılaması gerektiğini yukarıda söylemiştim, bu yüzden kâr marjı oranı diğer iki örneğe göre daha fazla olacaktır.

Burada diğer örneklerdeki 279 TL. ürün fiyatını elde etmek için kâr marjı oranını % 11,6 aldığımızda satış fiyatının içindeki birim kâr şöyle olacaktır;

Toplam birim değişken maliyet………250 TL.

Birim kâr marjına göre birim kâr………  29 TL. ( =250 * % 11,6)

Birim satış fiyatı…………….. 279 TL.

Muhasebe verilerine dayanılarak hesaplanan ürün satış fiyatını üç ayrı yöntemle incelemeye çalıştım.

Dikkat edilecek olursa anlatmaya çalıştığım üç ayrı yöntemde baz alınan maliyetler farklı olduğu için istenen satış fiyatını veren birim kâr marjı oranı da doğal olarak farklılaşmakta.

Satış fiyatı tespiti işletmelerin gelecekteki faaliyet dönemi için yapılan bir çalışma olduğuna göre, gerçekleşmiş maliyetlerin yanında satış fiyatının uygulanacağı faaliyet döneminin maliyetlerinin de tahmini olarak bilinmesi gerekir.

Bu çerçeveden baktığımızda işletme bütçelerinin,  yönetim muhasebesi ve karar verecek işletme yönetimi için önemli bir yönetim aracı olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

Başka bir yazıda buluşmak üzere muhasebeci arkadaşlarıma hoşcakalın diyorum.

VOLKAN KARA

S. M. Mali Müşavir

Faydalanılan Kaynak :

Maliyet ve Yönetim Muhasebesi ? Genişletilmiş 5.baskı-Dr. Necmettin Erdoğan, Doç. Dr. Metin Saban

Volkan Kara

Volkan Kara

Giresun'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı. Yüksek öğrenimi İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nde yaptı, yine Akademi'ye bağlı Muhasebe Enstitüsü'nde "Lisansüstü Muhasebe Uzmanlığı" eğitimi aldı. 25 yıldan fazla sanayii şirketlerinde Muhasebe ve Mali İşler Yöneticiliği yaptı. Çeşitli eğitim sertifikaları yanında, mesleğinin gerektirdiği S. M. Mali Müşavir ruhsatı bulunmaktadır.

More Posts


Şimdi üye olun!

Ücretsiz e-kitabınızı alın...  Name: Email: 40 subscribers Bilgilerinizin güvenliğine saygılıyız. Email Marketingby GetResponse
Muhasebeci_Yorumluyor_QR-Code

Bir Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


Şimdi üye olun!

Ücretsiz e-kitabınızı alın...  Name: Email: 40 subscribers Bilgilerinizin güvenliğine saygılıyız. Email Marketingby GetResponse
Share This
Önceki yazıyı okuyun:
Yönetim muhasebesinde ürün fiyatlandırma çalışması
Muhasebe ve Ürün Fiyatlandırma-1

Muhasebede Uzmanlık ...

Kapat