Muhasebede Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler-2

19 Eylül 2012 by

Muhasebede Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler-2

Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (KKEG)

Bu yazı dizisinin birinci bölümünde muhasebede gider ne anlama geliyor, giderlerin özellikleri nelerdir, vergi kanunlarına göre indirilecek giderler ve indirimi kabul edilmeyen giderler nelerdir anlatmaya çalıştım.

Birinci bölümü okumak için lütfen burayı tıklayın.

Kanunen Kabul Edilmeyen Giderlerin (KKEG) Muhasebeleştirme Yöntemleri

Şimdi kanunen kabul edilmeyen giderler nasıl muhasebeleştirilir ona inceleyelim.

Önce şunu söylemek istiyorum, Tekdüzen Muhasebe Sistemi Hesap Planı’nda kanunen kabul edilmeyen giderler için bir ana hesap bulunmamaktadır.

Ancak kanunen kabul edilmeyen giderlerin dönem sonunda kurum kazancına eklenmesi gerekmektedir. Bu olguyu düşündüğümüzde hesap dönemi içinde bu giderlerin özel olarak takip edilmesi gerektiği şüphe götürmemektedir.

Bu çerçeveden baktığımızda işletmeler, kanunen kabul edilmeyen giderleri hangi hesaplarda takip edeceklerini kendileri belirleyebilecekler demektir.

Bunun için üç yöntem söylenebilir.

KKEG’in Ana Gider Hesabı Altında Takibi

Birincisi her gider ana hesabı altında alt hesap açılarak takip edilmesi ki, bu çok hesap açma sıkıntısı yaratacaktır.

Kanunen kabul edilmeyen giderlerin muhasebe kaydı.

Fakat vergi matrahı hesaplanmasında kolaylıkla alt hesaplardan toplanacak olan kanunen kabul edilmeyen giderler matraha ilave edilebilir.

Burada şu söylenebilir, her gider ana hesabı altında bir kırılımla  normal gider hesapları yanında kanunen kabul edilmeyen gider hesabı açmak  tekdüzen hesap planı “Maliyet Hesapları” bölümü açıklamasında yer alan  gider çeşitleri ve gider yerleri ayırımına pek uymadığı söylenebilir.

Buna rağmen bu yöntemin sağlıklı olacağını söylemek istiyorum.

Evet hesap planında fazla tali hesap açmaya neden olabilir, bu doğru. Ama kanunen kabul edilmeyen giderler asli gider hesabı altında takip edilerek, işletmelerde her gider yerinin giderleri fonksiyon esasına göre doğru olarak takip edilebilir. Bu ayrıca her gider yerinin (ya da maliyet merkezinin) giderlerini planlamasında ve takip etmesinde kolaylık sağlar.

KKEG?in Nazım Hesaplarda Takibi

Tekdüzen hesap planında 9 numaralı “Nazım Hesaplar” grubu bulunmaktadır.

Nazım hesaplar bilindiği gibi işletmenin yükümlülükleri ile hak doğurabilecek işlemlerinin ve zilyetliği altında bulunan kıymetlerin takip edildiği, hatırlatma niteliğinde olan gerçek aktif ve pasifle alakası olmayan istatistiki bilgi sağlayan hesaplardır.

İşte kendi içinde karşılıklı borç-alacak şeklinde açılan hesaplar şeklinde çalışan nazım hesaplarda kanunen kabul edilmeyen giderler takip edilebilir.

Kanunen kabul edilmeyen giderlerin nazım hesaplarda takip edilmesi halinde fonksiyon esasına göre açılan ana gider hesapları altında tali kabul edilmeyen gider hesabı açılması ihtiyacı ortadan kalkar.

Tabii ki, sadece nazım hesaplarda yapılacak takip bir riski de beraberinde getirebilir. Bu riskte nazım hesaplara kayıt yapılmasının unutulması halidir.

Kaydın unutulması halinde, ana gider hesapları altında da açılmamış ise vergi matrahının hesaplanması sırasında dikkate alınmayabileceği için bir yanlış hesap riski ortaya çıkacaktır.

KKEG’in Olağan ya da Olağandışı Giderlerde Takibi

Üçüncü yöntem, kanunen kabul edilmeyen giderlerin mahiyet ve çeşitine bakmadan “659. Diğer Olağan Gider ve Zararlar” ya da “689. Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar” hesabında takip etmektir.

Burada bu hesapların açıklamalarını buraya aynen almak istiyorum, hesap açıklamaları şöyle ;

65. DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-)

İşletmenin esas faaliyetleri dışında kalan olağan faaliyetlerle ilgili gider ve zararları içerir.

659. DİĞER OLAGAN GİDER VE ZARARLAR (-)

Yukarıdaki hesaplar kapsamına girmeyen diğer olağan faaliyetlerle ilgili kambiyo zararları, menkul kıymet satış zararları ve benzeri gider ve zararların izlendiği hesaptır

68. OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR

İşletmenin olağan faaliyetlerinden bağımsız olan ve bu nedenle sık sık ve düzenli olarak ortaya çıkması beklenmeyen işlem ve olaylardan kaynaklanan gider ve zararların yer aldığı hesap grubudur.

689. DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR

Ticari kazançtan indirilemeyen giderler

Yukarıda tanımlanan hesaplar kapsamı dışında kalan diğer olağan dışı gider ve zararlardan oluşur.”

Şimdi, yukarıda açıklamaya çalıştığım kanunen kabul edilmeyen giderlerin bu hesapların açıklamasına uygun olduğunu söylenebilir mi?

Tartışılır diye düşünüyorum…

Hesap dönemi sonunda kanunen kabul edilmeyen giderler şahıs firmaları ya da  gelir vergisi mükelleflerinde işletme sahip/sahiplerinin cari hesabına devredilerek kapatılır.

Kurumlar vergisi mükellefi işletmelerde ise gider olarak gelir tablosuna alınır fakat vergi matrahının hesaplanmasında ticari kâra ilave edilir.

Bu yöntemin tekdüzen muhasebe sistemine uygunluğu “Tam Açıklama Kavramı” açısından tartışılmalı. Nedeni şu; birbirinden farklı gider yerlerine ait farklı gider çeşitlerinin hepsinin ayni tek bir hesap altında toplanmasıdır.

Örnek vermek gerekirse; farklı maliyet merkezleri-gider yerlerine ait olan bir özel iletişim vergisinin, vergi cezasının, ya da motorlu taşıtlar vergisinin tek ayni hesap altında toplanması, muhasebenin temel kavramlarından “Tam Açıklama Kavramı”na uygun olduğu söylenemez.

Gelecek yazıya kadar hoşçakalın.

VOLKAN KARA

S. M. Mali Müşavir

Volkan Kara

Volkan Kara

Giresun'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı. Yüksek öğrenimi İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nde yaptı, yine Akademi'ye bağlı Muhasebe Enstitüsü'nde "Lisansüstü Muhasebe Uzmanlığı" eğitimi aldı. 25 yıldan fazla sanayii şirketlerinde Muhasebe ve Mali İşler Yöneticiliği yaptı. Çeşitli eğitim sertifikaları yanında, mesleğinin gerektirdiği S. M. Mali Müşavir ruhsatı bulunmaktadır.

More Posts


Şimdi üye olun!

Ücretsiz e-kitabınızı alın...  Name: Email: 40 subscribers Bilgilerinizin güvenliğine saygılıyız. Email Marketingby GetResponse
Muhasebeci_Yorumluyor_QR-Code

Bir Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


Şimdi üye olun!

Ücretsiz e-kitabınızı alın...  Name: Email: 40 subscribers Bilgilerinizin güvenliğine saygılıyız. Email Marketingby GetResponse
Önceki yazıyı okuyun:
Muhasebede vergi matrahından indirilen ve indirilemeyen giderler
Muhasebede Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler-1

Muhasebede Gider Ne ...

Kapat