Muhasebede Kıdem Tazminatı Karşılığı

14 Ocak 2012 by

Muhasebede Kıdem Tazminatı Karşılığı

Borç ve Gider Karşılıkları

Tek Düzen Hesap Planı (TDHP)?nda borç ve gider karşılıkları 37 ve 47 no.lu hesap gruplarında yer almakta.

Kısaca tariflersek, Bilanço tarihi itibariyle belirlenebilen, tutarı belirlense dahi ne zaman ödeneceği, tahakkuk edeceği bilinemeyen borç ve giderler için ayrılan karşılıklar “Borç ve Gider Karşılıkları”dır.

Karşılıkların süre açısından takibine baktığımızda, kısa vadeli borç ve giderler için ayrılan karşılıklar 37 no.lu hesap grubunda, uzun vadeli borç ve gider karşılıkları için ayrılan karşılıklar ise 47 no.lu hesap grubunda takip edildiğini görüyoruz.

37 no.lu hesap grubunda, bilanço tarihinden sonraki hesap döneminde ödenmesi muhtemel borç ve giderler, 47 no.lu hesap grubunda ise bilanço tarihinden sonraki yılı izleyen gelecek yıllarda ödenmesi muhtemel borç ve gider karşılıklar izlenir.

Bu ayırım muhasebe kayıtları açısından önemli.

Kıdem Tazminatı

Bu borç ve gider karşılıklarından biri de kıdem tazminatı karşılığı.

Kıdem tazminatı İş Kanunu’na göre ödenmekte.

Kıdem tazminatı, yürürlükten kaldırılmış olan 1475 sayılı İş Kanunu?nun 14.ncü maddesinde bulunmakta.

4857 sayılı İş Kanunu ile , 1475 sayılı İş Kanunu kıdem tazminatı ile ilgili 14.ncü maddesi hariç yürürlükten kalktı.

Kıdem tazminatı, ayni işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışma süresinin dolması halinde, 1475 sayılı İş Kanunu 14.maddesinde sayılan şartlarda çalışana ödenmektedir.

Kıdem tazminatı ödenmesi durumunda gider olarak muhasebeleştirilir.

Çalışanın iş sözleşmesinin, kıdem tazminatı ödenmesini  gerektiren bir sebeple fesh edilmesi  halinde, her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı ödenir.

Ödenecek brüt ücret tutarında, ücret dışında çalışana düzenli olarak sağlanan para ve para ile ölçülebilen yol ve yemek parası, kasa tazminatı, ikramiye v.b. ödemeler de dikkate alınır.

Ayrıca, her tam yıl için ödenecek söz konusu kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin feshi sırasında geçerli tavan ile sınırlıdır.

Muhasebede Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılması

Bilanço tarihlerinde, belirlenmiş olan hesaplama tekniğine uygun olarak çalışanlar için kıdem tazminatı hesaplaması yapılarak “472. Kıdem Tazminatı Karşılığı” hesabında gösterilir.

Bu hesaba alacak yazılan kıdem tazminatı karşılık tutarı, ilgili gider hesaplarına borç yazılarak giderleştirilir.

Bu giderleştirme yapılırken maliyet merkezleri dikkate alınır.

Çalışanların çalıştıkları gider yerlerine, yani maliyet merkezlerine göre karşılık tutarları hesaplanır ve bu maliyet merkezlerinin kullandığı gider hesaplarına borç kaydedilir.

Muhasebe kaydına defteri kebir hesabı bazında şöyle örnek verebiliriz;

——————————————-  31/12/….   —————————————-

720 Direkt İşçilik Giderleri                            xxxxx

730 Genel Üretim Giderleri                           xxxxx

760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri   xxxxx

770 Genel Yönetim Giderleri                          xxxxx

………………………………………………………..472 Kıdem Tazminatı Karşılığı  xxxxx

—————————————–          /             ——————————————-

Hesaplanan kıdem tazminatı gideri içinde, bilanço tarihini izleyen yılda ödenmesi muhtemel karşılık tutarı da bulunmakta.

Bu tutar “472. Kıdem Tazminatı Karşılığı” hesabından çıkarılarak “372. Kıdem Tazminatı Karşılığı” hesabına alınır.

Bu tutarın ( izleyen yılda ödenmesi muhtemel tutar) hesaplanmasında geçmiş yıllarda gerçekleşen, izleyen yılda ayrılan personel verileri dikkate alınarak hesaplama yapılabilir.

Yine defteri kebir hesabı bazında kayıt şu şekilde olacaktır ;

———————————————31/12/…. —————————————-

472 Kıdem Tazminatı Karşılığı       xxxxx

……………………………………………………..372 Kıdem Tazminatı Karşılığı    xxxxx

———————————————     /      ———————————————–

Ödenmeyen Kıdem Tazminatı KKEG Olur

Vergi kanunları uygulamasında kıdem tazminatının gider yazılabilmesi için ödenmesi  gerekmekte.

Yani yukarıda hesaplanmasının arkasından muhasebeleştirilmesini anlattığım kıdem tazminatı karşılıklarının vergi mevzuatı yönünden gider yazılması mümkün değildir.

Bu durumu muhasebe kayıtlarında da göstermek için nazım hesaplar kullanılabilir.

Nazım hesaplarda şöyle kayıt oluşturulabilir ;

 

————————————————-  31/12/…. —————————————-

950 Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler             xxxxx

Kıdem Tazminatı Giderleri

………………………………………………………….951 Matraha Eklenecek Tutarlar     xxxxx

………………………………………………………………..Kıdem Tazminatı Giderleri

————————————————       /          ———————————————

Kıdem Tazminatının Ödenmesi

Kıdem tazminatının fiilen ödenmesi durumunda yapılacak muhasebe kaydında “372. Kıdem Tazminatı Karşılığı” hesabına borç verileceği tabiidir.

Alacak hesaplar olarak da “360. Ödenecek Vergi ve Fonlar” ve “335. Personele Borçlar” hesapları kullanılacaktır.

Muhasebe kaydını şöyle örnekleyebiliriz ;

—————————————–  15/ 05/…. —————————————–

372 Kıdem Tazminatı Karşılığı       xxxxx

………………………………………………………….360 Ödenecek Vergi ve Fonlar          xx

………………………………………………………….335 Personele Borçlar                   xxxxx

——————————————–      /     —————————————————

Burada şunu da unutmadan söylemek gerekiyor.

Kıdem tazminatı gelir vergisi stopajına tabi değil, sadece damga vergisi kesilmesi gerekiyor.

Kıdem Tazminatı Fonu

Bu yazıyı mevcut kıdem tazminatı mevzuatına uygun olarak, bilanço tarihlerinde hesaplanan kıdem tazminatı tutarına göre ayrılacak karşılığın muhasebeleştirilmesi için yazdım.

Ancak 2012 yılında herhalde gündemde olacak kıdem tazminatı fonu var.

Bu fon ile ilgili kanunun yasalaşması ile kıdem tazminatı uygulaması değişikliğe uğrayacaktır.

Bugünkü mevcut durumda tazminatın tamamı işveren tarafından karşılanmakta.

Basından takip ettiğim kadarıyla, işverenler çalışanlar için belirlenecek belirli bir parayı belirlenecek dönemlerde ( her ay olabilir) fona yatıracak. Bu para fonda değerlendirilecek ve çalışana buradan kıdem tazminatı ödenecek.

Herhalde kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan tazminattan yine işverenler sorumlu olacak.

Kanunun yasalaşması ile içeriğine göre herhalde muhasebe uygulaması da değişecektir.

Umarım bu kısa anlatım mesleğinde yeni muhasebeci arkadaşlarım için faydalı olmuştur.

VOLKAN KARA

S. M. Mali Müşavir

 

Yararlanılan Kaynaklar

–         Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği hesap planı açıklamaları,

–          Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulaması-Prof.Dr. Nalân Akdoğan, Prof. Dr. Orhan Sevilengül

Volkan Kara

Volkan Kara

Giresun'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı. Yüksek öğrenimi İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nde yaptı, yine Akademi'ye bağlı Muhasebe Enstitüsü'nde "Lisansüstü Muhasebe Uzmanlığı" eğitimi aldı. 25 yıldan fazla sanayii şirketlerinde Muhasebe ve Mali İşler Yöneticiliği yaptı. Çeşitli eğitim sertifikaları yanında, mesleğinin gerektirdiği S. M. Mali Müşavir ruhsatı bulunmaktadır.

More Posts


Şimdi üye olun!

Ücretsiz e-kitabınızı alın...  Name: Email: 40 subscribers Bilgilerinizin güvenliğine saygılıyız. Email Marketingby GetResponse
Muhasebeci_Yorumluyor_QR-Code

Bir Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


Şimdi üye olun!

Ücretsiz e-kitabınızı alın...  Name: Email: 40 subscribers Bilgilerinizin güvenliğine saygılıyız. Email Marketingby GetResponse
Önceki yazıyı okuyun:
Bilgisayar ile çalışanlar bir antivirüs programı kullanmalı.
Bilgisayar Kullanan Muhasebecilere Bir Öneri

Bilgisayarda Antivir...

Kapat