Muhasebede Özel Maliyetler-1

11 Şubat 2012 by

Muhasebede Özel Maliyetler-1

Özel Maliyetler

Bugün muhasebecilerin gider mi kaydedelim, aktifleştirelim mi diye bazen tereddüt ettikleri özel maliyetlerden bahsetmek istiyorum.

Özel maliyetlerin, bir yıldan daha fazla kullanılması düşünülen gayrimenkuller için yapıldığını söylemek yanlış olmayacaktır.

Bu mantıkla baktığımızda da, özel maliyet giderlerinin yapıldığı zaman gider yazmak yerine, aktifleştirerek yıllar itibariyle itfa edilmesi gerekir.

Konuyu  iki bölümlük bir yazı dizisi ile incelemeye çalışacağım.

Bu birinci bölümde özel maliyetlerin hangi tür harcamalar olduğunu, Vergi Usul Kanunu (VUK)?na göre özel maliyetler ve itfa yöntemini açıklamaya çalıştıktan sonra tek düzen hesap planına göre özel maliyetlerin muhasebeleşmesini anlatmaya çalışacağım.

İkinci yazıda ise, özel maliyet uygulamasında dikkat edilecek bazı hususlara değinerek konuyu tamamlamaya çalışacağım.

Isletmeler kiracı oldukları gayrimenkulde özel maliyet harcamaları yapar.

İşletmelerin faaliyetlerini sürdürdükleri gayrimenkuller her zaman kendilerinin olmayabiliyor.

Kiracı olarak bulundukları gayrimenkullerde, faaliyetlerini sürdürebilmek için değişiklikler, ilaveler yapmak zorunda kalabiliyorlar.

İşte, işletmelerin kiracı oldukları gayrimenkul üzerinde yaptıkları genişletmeler ve bir takım ilave değişiklikler için yapmış oldukları harcamalar, ya da kiracısı oldukların gayrimenkulün iktisadi kıymetini artırıcı olarak yaptıkları giderler, karşımıza özel maliyet giderleri olarak çıkıyor.

Vergi Usul Kanunu’nda Özel Maliyetler

Özel maliyetler için muhasebede kullanılacak hesaplar Tek Düzen Hesap Planı’nda yer almakta, ancak muhasebe kaydından önce özel maliyetlerin Vergi Usul Kanunu?ndaki yerinden bahsetmek gerekir zannediyorum.

Veri Usul Kanunu 272 nci maddede özel maliyetlerin ne olduğu, 327 nci maddede ise itfasının nasıl olacağı açıklanmakta.

Hangi Giderler Özel Maliyet

272 nci maddenin birinci paragrafında normal bakım, tamir ve temizleme giderleri dışında kalan, gayrimenkulü genişletmek ya da iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak maksadıyla yapılan giderlerin gayrimenkulün maliyet bedeline ekleneceğini anlıyoruz.

Parantez içinde verilen ikinci paragrafta da bu giderler için örnekler bulunmakta.

Üçüncü paragrafta (fıkra) ise bu giderlerin, gayrimenkulün kiracısı tarafından yapılması halinde özel maliyet olacağı açıklaması bulunmakta.

Konuyu sadece işletmecilerin kiracı oldukları gayrimenkul yönüyle incelediğim için 272 nci maddede gayrimenkuller ile birlikte bahsedilen ? elektrik üretim ve dağıtım varlıkları?ndan söz etmiyorum.

Bu bakımdan VUK 272 nci maddeyi, kanunun metninden tam okumanızı öneriyorum.

Özel Maliyetlerin Amortismanı

VUK 327 nci maddesinde özel maliyetlerin itfası açıklanmakta.

Bu maddeye göre 272 nci maddede yazılı özel maliyet bedelleri, kira süresine göre eşit yüzdelerle itfa olunur.

Kira süresi dolmadan, kiralanan şeyin boşatılması halinde itfa edilmemiş giderler, boşaltmanın yapıldığı yılda gider yazılarak itfa edilmesi gerekiyor.

Yine burada da konuyu sadece kiralanan gayrimenkuller açısından değerlendiriyorum.

327 nci maddeyi kanun metninden detaylı okursanız, ayrıca “işletme hakkı”yla da ilgili olduğunu göreceksiniz.

Özel Maliyetlerin Muhasebeleştirilmesi

Ozel maliyetlerin itfası kira süresine uygun olur.

Özel maliyetlerin muhasebe kayıtları, Tek Düzen Hesap Planı’da 26 no.lu “Maddi Olmayan Duran Varlıklar” hesap grubunda  verilen, aşağıdaki hesaplarda yapılması gerekiyor, tek düzen hesap planındaki açıklamalarıyla birlikte aynen vermek istiyorum ;

“264. ÖZEL MALİYETLER

Kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin sürekli olarak artırılması amacıyla yapılan giderler ile (normal bakım, onarım ve temizleme giderleri hariç) bu gayrimenkulun kullanılması için yapılıp kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan, varlıkların bedellerini kapsar.

İşleyişi :

Yapılan harcamalar hesaba borç kaydedilir. Bu harcamalar kira süresi içerisinde, kira süresinin beş yıldan fazla olması durumunda da beş yılda eşit tutarlarla, amorti edilir.

Yukarıda sayılanların dışında kalan diğer maddi olmayan duran varlık kalemlerinin izlendiği hesaptır.

268. BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)

Maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilebilmesini sağlamak amacıyla kullanılan hesaptır.

İşleyişi :

Ayrılan amortismanlar, ilgili gider hesapları karşılığında bu hesaba alacak; kullanım hakkı sona erenler ya da elden çıkarılanlar hesaba borç, ilgili varlık hesabına alacak kaydedilir.”

Evet, burada konunun birinci bölümünü bitiriyorum, ikinci yazıda özel maliyetlerde dikkat edilmesi gereken bazı özel durumları anlatmaya çalışacağım.

Umarım muhasebeci arkadaşlarım ilgiyle okur.

Görüşmek üzere?

VOLKAN KARA

S. M. Mali Müşavir

Volkan Kara

Volkan Kara

Giresun'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı. Yüksek öğrenimi İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nde yaptı, yine Akademi'ye bağlı Muhasebe Enstitüsü'nde "Lisansüstü Muhasebe Uzmanlığı" eğitimi aldı. 25 yıldan fazla sanayii şirketlerinde Muhasebe ve Mali İşler Yöneticiliği yaptı. Çeşitli eğitim sertifikaları yanında, mesleğinin gerektirdiği S. M. Mali Müşavir ruhsatı bulunmaktadır.

More Posts


Şimdi üye olun!

Ücretsiz e-kitabınızı alın...  Name: Email: 40 subscribers Bilgilerinizin güvenliğine saygılıyız. Email Marketingby GetResponse
Muhasebeci_Yorumluyor_QR-Code

Bir Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


Şimdi üye olun!

Ücretsiz e-kitabınızı alın...  Name: Email: 40 subscribers Bilgilerinizin güvenliğine saygılıyız. Email Marketingby GetResponse
Share This
Önceki yazıyı okuyun:
Isletmelerde muhasebe belgelerinin saklanması.
Muhasebe Defter ve Belgelerin Yeni TTK’na Göre Saklanması

Muhasebe Belgelerini...

Kapat